Nie lubimy konfliktów. Często zgadzamy się z innymi osobami właśnie po to, żeby konfliktu uniknąć. Zazwyczaj osoby postrzegane, jako konfliktowe nie są lubiane Czasem, zamiast rozwiązywania konfliktów bardziej zależy nam na tym, aby ,,nasze" było na wierzchu. A przecież konflikt jest rzeczą zwyczajną. Rozwiązanie go pozwala uniknąć eskalacji gniewu, wzajemnych żądań, agresji. Rozwiązując go, można się wiele nauczyć, znaleĽć rzeczy, które łączą, a nie tylko dzielą.

Mediacje skupiają się na znalezieniu takich rozwiązań, z których zadowolone są obie strony konfliktu. W czasie tego procesu bezstronny mediator pomaga członkom konfliktu w przeprowadzeniu trudnej rozmowy w sposób bezpieczny, uporządkowany, spokojny, tak by zmierzała w kierunku odpowiadających obydwu stronom uzgodnień. Rolą mediatora jest przede wszystkim ułatwienie procesu porozumiewania się między stronami. Nie opowiada się za żadną ze stron, nie ocenia osób, ich zachowań, jak i proponowanych rozwiązań. Mediator, w odróżnieniu od arbitra, sędziego czy doradcy, nie przedstawia propozycji rozwiązania, ani nie wyraża własnej opinii. Umożliwia stronom oderwanie się od ustalania, kto jest winien, a skupieniu się na znalezieniu rozwiązań.

Rodzaje spraw podlegających mediacjom:

Zakres spraw podlegających mediacji jest bardzo różnorodny - od mediacji w sprawach karnych, cywilnych poprzez rodzinne, aż po gospodarcze. Mediacje, to alternatywny sposób dojścia do porozumienia wobec konfrontacyjnego postępowania sądowego. Jest to tym bardziej ważne w przypadku spraw rodzinnych, ponieważ w przypadku rodziny przegrana jednej ze stron jest przegraną dla wszystkich jej członków. Walka przed sądem to nierównowaga stron, co oznacza dalsze kłopoty dla rodziny, nawet po jej rozpadzie. Rodzą się emocje charakterystyczne dla przegranych, takie jak: żal, poczucie pokrzywdzenia, złość, bezradność, chęć odwetu, sabotowania warunków postanowienia sądowego itp. Siła tych emocji jest najczęściej duża i paraliżuje trwałość postanowień sądu. Siłą mediacji jest dbałość o zrównoważenie stron i dobrowolne wypracowywanie porozumienia, za które strony biorą odpowiedzialność.

Mediacjom w sprawach rodzinnych podlegają m.in.: kontrakty przedślubne; konflikty związane z rozwodem, w szczególności obejmujące spory o dzieci sprawy rozwodowe (w tym: opieki nad dzieckiem
i regulacji kontaktów z nim, alimentacji, sprawy finansowo-własnościowe, inne); problemy rodzinne charakterystyczne dla powtórnych związków małżeńskich, rodzin zrekonstruowanych; problemy rodzinne wynikające z posiadania rodziców w wieku starszym; adopcje.

Skuteczne są zwłaszcza mediacje stosowane przy rozwodzie, kiedy należy ustalić zasady kontaktów z dziećmi, czy podział majątku. Pary, w których obie strony razem decydują się na mediację, łatwiej póĽniej dochodzą do porozumienia. Najczęściej początkowo obydwoje widzą problem w taki sposób, że do jego rozwiązania potrzebna jest zmiana zachowania drugiej strony. Mediator stara się określić problem jako wspólny, daje małżonkom możliwość pełnego wysłuchania się - czasem pierwszą od wielu lat.

Mediacja jednak nie zastępuje psychoterapii, skierowana jest na rozwiązanie problemu i pozostaje na poziomie objawów. Mediacja nie zawsze kończy się sukcesem, lecz sam fakt uczestniczenia w niej niesie również sporo korzyści. Pozwala na zobaczenie i zrozumienie, jak problem widzi druga strona, uczy dialogu, wzajemnego szacunku, respektowania swoich praw, czasem uświadamia też, że druga strona nie jest jeszcze gotowa do kompromisu.

Anna Gabryś